MTBF ve MTTR Nasıl Hesaplanır?

MTBF (Mean Time Between Failures — Arızalar Arası Ortalama Süre) ve MTTR (Mean Time To Repair — Ortalama Onarım Süresi), bakım yönetiminde bir ekipmanın güvenilirliğini ve bakım ekibinin müdahale hızını ölçen iki temel metriktir. Bu yazıda bu iki metriğin nasıl hesaplandığını, örneklerle ve bakım kararlarında nasıl kullanılacağını anlatıyoruz.

MTBF nasıl hesaplanır?

MTBF, bir ekipmanın toplam çalışma süresinin, o dönemdeki arıza sayısına bölünmesiyle hesaplanır:

MTBF = Toplam Çalışma Süresi ÷ Arıza Sayısı

Örnek: Bir makine bir ay içinde toplam 600 saat çalıştı ve bu süre içinde 4 kez arızalandıysa, MTBF = 600 ÷ 4 = 150 saattir. Bu, makinenin ortalama olarak her 150 saatte bir arızalandığı anlamına gelir. MTBF yükseldikçe ekipmanın güvenilirliği artıyor demektir.

MTTR nasıl hesaplanır?

MTTR, toplam onarım süresinin, o dönemdeki arıza sayısına bölünmesiyle hesaplanır:

MTTR = Toplam Onarım Süresi ÷ Arıza Sayısı

Örnek: Aynı makinede 4 arızanın onarımı toplam 8 saat sürdüyse, MTTR = 8 ÷ 4 = 2 saattir. MTTR düştükçe bakım ekibinin müdahale/onarım hızı artıyor demektir.

Bu metrikleri doğru hesaplamanın önkoşulu: doğru veri

MTBF ve MTTR’nin anlamlı olabilmesi için arıza başlangıç/bitiş zamanlarının ve çalışma saatlerinin tutarlı biçimde kaydedilmesi gerekir. Kağıt formlarda bu veriler genellikle eksik veya yaklaşık girilir; bu da hesaplamayı güvenilmez hale getirir. Bir CMMS’te arıza kaydı açılış/kapanış zaman damgasıyla otomatik tutulduğu için MTBF/MTTR hesaplaması doğru veriye dayanır. CMMS’in genel olarak nasıl çalıştığını CMMS nedir yazımızda anlattık.

Bu metrikleri bakım kararlarında nasıl kullanmalı?

• MTBF’i düşük (sık arızalanan) ekipmanlar, yenileme/revizyon önceliği listesinde üst sıraya alınmalı.
• MTTR’i yüksek (onarımı uzun süren) arızalar, yedek parça bulunabilirliği veya teknisyen yetkinliği açısından incelenmeli.
• Her iki metrik de makine bazında karşılaştırıldığında, hangi ekipmana yatırım yapılması gerektiği verilerle desteklenir.

bakımo’da MTBF/MTTR takibi

bakımo, arıza kayıtlarının açılış/kapanış zamanını otomatik tuttuğu için MTBF/MTTR analitiğini makine bazında raporlar — bu özellik Pro ve üzeri paketlerde yer alır. Detaylar için fiyatlandırma sayfamıza göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular